Yürürlükte olan Resmî Gazete 09.10.2013 tarih ve Resmî Gazete Sayısı: 28790 GÖNÜLLÜ KARBON PİYASASI PROJE KAYIT TEBLİĞİ yönetmeliği   4. Maddesinde Karbon Sertifikasyonu konusunda yetkili kuruluşlar,

MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen; ‘’a) Bağımsız denetleyici kuruluş: Kyoto Protokolünün ilgili organlarınca akredite edilmiş, projelerin onaylanması ve doğrulanması konusunda yetkili, bağımsız denetleyici kurum veya kuruluşu’’…, ifade eder

DOĞRULAYICI KURULUŞ SEÇİMİ

Ülkemizde doğrulayıcı kuruluşların akreditasyonu TÜRKAK tarafından ISO 14065 standardına göre verilmektedir.

TÜRKAK web sitesi üzerinden doğrulayıcı kuruluşların listesine ulaşmak mümkündür. Ancak mevcut kuruluşların tamamı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanmış olan Sera Gazlarının İzlenmesi, Raporlanması ve Doğrulanması Yönetmeliği kapsamında akreditasyona sahiptir.

ISO 14064-1, ISO 14046, CDP, ISO 14067, PAS 2050 gibi standartlarda TÜRKAK akreditasyonuna sahip hiçbir doğrulayıcı kuruluş bulunmamaktadır.

SKDM / CBAM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ) Nedir? Avrupa Birliği’nin (AB) “Avrupa Yeşil Mutabakatı” kapsamında hayata geçirdiği, karbon kaçağını önlemeyi ve küresel emisyonları azaltmayı amaçlayan bir sınır karbon vergilendirme sistemidir.

Yeşil Büyüme

AB, kendi sanayisini korumak ve çevre standartlarını uluslararası ticarete entegre etmek için bu mekanizmayı tasarlamıştır.

Nasıl Çalışır?

Eşit Maliyet: AB’ye ithal edilen ürünlerin üretim aşamasında ortaya çıkan sera gazı salımları (gömülü emisyonlar) hesaplanır.

Karbon Sertifikası: İthalatçılar, bu emisyon değerine karşılık gelen miktarda AB karbon sertifikası satın almakla yükümlü tutulur. Böylece ithal ürünler, AB içinde üretilen ürünlerle aynı karbon maliyetine tabi tutularak adil rekabet sağlanır.

Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi: Ürünün menşe ülkesinde zaten bir karbon vergisi ödenmişse, bu tutar ödenecek vergiden düşülür.

Kapsanan Sektörler Nelerdir?

Başlangıç aşamasında karbon yoğunluğu en yüksek olan altı ana sektör odak noktasıydı bunlar:

• Demir ve çelik
• Alüminyum
• Çimento
• Gübre
• Elektrik
• Hidrojen endüstrileri idi.

2026 yılı itibariyle gömülü karbon emisyonları kapsamında karbon beyannamesi verecek Dijital Ürün Pasaportu oluşturmak zorunda olan sektörler

• Tekstil
• Elektronik
• Batarya
• Petro kimya
• Metalurji
• Gıda
• Ulaşım
• lojistik ve ilişkili sektörler de düzenlemeler tabi olmuştur.

Geçiş Süreci

Sistem, AB’ye ihracat yapan firmaların uyum sağlaması amacıyla kademeli olarak devreye sokulmuştur:

Raporlama Dönemi: 1 Ekim 2023 itibarıyla başlamıştır. Bu süreçte ihracatçılar henüz mali bir ödeme yapmamakta, ancak ihraç ettikleri ürünlerdeki gömülü karbon miktarını AB’ye üç ayda bir raporlamaktadır.

Tam Uygulama: 2026 yılından itibaren raporlanan emisyonlar için şirketlerin fiilen CBAM sertifikası satın alması ve maliyetleri karşılaması gerekmektedir.

AB’nin kuralları hakkında en güncel mevzuata ve resmi yükümlülüklere Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz. Ayrıca bu dönüşümün küresel etkileri hakkında daha fazla detaya Avrupa Komisyonu’nun Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması Rehberi sayfasından erişilebilir.

Herhangi bir ürüne veya hizmete özel olarak hesaplanabileceği gibi, kurum/kuruluşların tüm faaliyetleri için de hesaplanabilir.

SKDM/CBAM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) Nedir?

Avrupa Birliği’nin (AB) “Avrupa Yeşil Mutabakatı” kapsamında hayata geçirdiği, karbon kaçağını önlemeyi ve küresel emisyonları azaltmayı amaçlayan bir sınır karbon vergilendirme sistemidir. Yeşil Büyüme. AB, kendi sanayisini korumak ve çevre standartlarını uluslararası ticarete entegre etmek için bu mekanizmayı tasarlamıştır.

Nasıl Çalışır?

• Eşit Maliyet: AB’ye ithal edilen ürünlerin üretim aşamasında ortaya çıkan sera gazı salımları (gömülü emisyonlar) hesaplanır.

• Karbon Sertifikası: İthalatçılar, bu emisyon değerine karşılık gelen miktarda AB karbon sertifikası satın almakla yükümlü tutulur. Böylece ithal ürünler, AB içinde üretilen ürünlerle aynı karbon maliyetine tabi tutularak adil rekabet sağlanır.

• Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi: Ürünün menşe ülkesinde zaten bir karbon vergisi ödenmişse, bu tutar ödenecek vergiden düşülür.

Kapsanan Sektörler Nelerdir?

Başlangıç aşamasında karbon yoğunluğu en yüksek olan altı ana sektör odak noktasıydı bunlar:

• Demir ve çelik
• Alüminyum
• Çimento
• Gübre
• Elektrik
• Hidrojen endüstrileri idi.

2026 yılı ve devamında ‘Gömülü Karbon Emisyonları kapsamında Karbon Beyannamesi’ vermek ‘Dijital Ürün Pasaportu’ oluşturmak zorunda olan sektörler:

• Tekstil
• Elektronik
• Batarya
• Petro kimya /Metalurji/Geri Kazanım – Dönüşüm Endüstrisi
• Gıda
• Ulaşım / Lojistik ve ilişkili sektörler de düzenlemeler tabi olmuştur.

Geçiş Süreci

Sistem, AB’ye ihracat yapan firmaların uyum sağlaması amacıyla kademeli olarak devreye sokulmuştur:

• Raporlama Dönemi: 1 Ekim 2023 itibarıyla başlamıştır. Bu süreçte ihracatçılar henüz mali bir ödeme yapmamakta, ancak ihraç ettikleri ürünlerdeki gömülü karbon miktarını AB’ye üç ayda bir raporlamaktadır.

• Tam Uygulama: 2026 yılından itibaren raporlanan emisyonlar için şirketlerin fiilen CBAM sertifikası satın alması ve maliyetleri karşılaması gerekmektedir.

AB’nin kuralları hakkında en güncel mevzuata ve resmi yükümlülüklere Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz. Ayrıca bu dönüşümün küresel etkileri hakkında daha fazla detaya Avrupa Komisyonu’nun Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması Rehberi sayfasından erişilebilir.